شرکت تضامنی
شركت تضامني - كليات
یكی دیگر از شركتهایی كه بعداز شركت سهامی خاص و شركت با مسئولیت محدود در امور تجارتی مورد استقبال واقع می شود شركت تضامنی است شركت تضامنی از جمله شركتهای شخصی محسوب گردیده و شخصیت شركا نقش بسیار مهمی در این نوع شركت ایفا می نماید مواد ١١٦ و ١١٧ ق ت شركت تضامنی را شركتی می داند كه در تحت اسم مخصوص برای امور تجارتی بین حداقل دونفر شریك با مسئولیت تضامنی تشكیل می شود و اگر دارایی شركت برای پرداخت قروض شركت كافی نباشد هریك از شركا به تنهایی مسئول پرداخت تمام قروض شركت می باشند و اگر شركا قراری بر خلاف مورد فوق بین خودمقرر نموده باشند این قرار در مقابل اشخاص ثالث كان لم یكن خواهد بود بلافاصله بعداز نام شركت باید نام یك نفر از شركا در صورتی كه نام شركت مشتمل بر نام كلیه شركا نباشد و عباراتی از قبیل و شركا یا برادران قید شود مانند شركت ضامنی حسن زاده و برادران شركت تضامنی وقتی تشكیل شده محسوب می شود كه تمام سرمایه نقدی پرداخت و سهم الشركه غیر نقدی نیز با توافق كلیه شركا ارزیابی و تسلیم شده باشد (ماده ١١٨ ق ت) در شركت تضامنی نقسیم منفعت به نسبت سهم الشركه شركا است ولی شركا می توانند ترتیب دیگری برای تقسیم منفعت بین خود مقرر نمایند اداره شركت تضامنی با مدیری است كه از بین شركا یا خارج از شركا انتخاب می شود مسئولیت مدیر در اداره شركت در قبال شركا مسئولیت وكیل است در مقابل موكل (ماده ١٢٠ و ١٢١ ق ت)
نقل و انتقال سهم الشركه در شركت تضامنی با رضایت كلیه شركا بعمل می آید و فلسفه این امر به دلیل وجود شخصیت شركا می باشد. ( ماده ١٢٣ ق. ت)
مطالبه پرداخت دیون شركت از شركا به انتخاب طلبكار می باشد طلبكار می تواند از یك یا چند نفر از شركا درخواست پرداخت دیون شركت را بنماید و شریكی كه از او درخواست پرداخت دیون شده نمی تواند به استناد اینكه میزان قروض شركت بیش از سهم وی در شركت می باشد از پرداخت خودداری نماید و در صورت پرداخت دیون شركت توسط احدی از شركا این شخص حق دارد به نسبت سهم الشركه به سایر شركا مراجعه نماید و اگر در اساسنامه ترتیب دیگری برای پرداخت دیون مقرر شده باشد در روابط فیمابین شركا آن امر مجری خواهد بود. ( ماده ١٢٤ ق ت)
هیچكدام از شركای تضامنی نمی تواند بدون اجازه سایر شركا به حساب خود به تجارتی از نوع تجارت شركت تضامنی كه وی در آن شریك است اقدام ورزد. ( ماده ١٣٤ ق ت) تازمانی كه شركت تضامنی منحل نشده باشد باید درخواست پرداخت قروض از خود شركت بعمل آید ودر صورت انحلال طلبكاران شركت می توانند به شركا برای وصول مطالبات خود اقدام نمایند. ( ماده ١٢٤ ق ت)
تاسيس شركت تضامني
تاسیس شركت تضامنی با تنظیم شركتنامه كه به صورت اوراق چاپی در اداره ثبت شركتها موجود می باشد صورت می گیرد. در شركتنامه مذكور باید نام نوع موضوع شركت و مركز اصلی ونشانی كامل همچنین اسامی شركا یا موسسین و شماره شناسنامه و محل اقامت آنها و غیره قید گردد.
برای تشكیل شركت تضامنی تمام سرمایه نقدی تادیه و چانچه سهم الشركه غیر نقدی باشد باید تقویم شده و و تسلیم گردد.
به هنگام تاسیس شركت اساسنامه مربوط به آن نیز كه در واقع آئین نامه داخلی شركت می باشد توسط موسسین تنظیم می گردد.
مطابق ماده ١٩٥ ق.ت. ثبت كلیه شركتهای مذكور در این قانون الزامی است و تابع مقررات قانون ثبت شركتهاست.
اداره شركت تضامني
اول - نحوه انتخاب و عزل مدیر
شركت تضامی توسط حداقل یك مدیر كه شركا از میان خود انتخاب می نماید اداره می شود مدیر مزبور ممكن است غیر از شركا بوده و از خارج انتخاب شود (ماده ١٢٠ق.ت) در صورتی كه مدیران از بین شركا بدون قید در اساسنامه انتخاب شده باشند با توجه به شرایط اساسنامه به اتفاق ارا سایر شركا قابل عزل می باشند مدیر غیر شریك با شرایط پیش بینی شده در اساسنامه و در غیر این صورت با تصمیم اكثریت شركا معزول می شود.
در صورتی كه عزل مدیری بدون دلیل موجه باشد مدیر معزول حق مطالبه ضرر و زیان را از شركت خواهد داشت.
مدیر یا مدیران مندرج در شركتنامه قابل عزل نمی باشند و حق استعفا نیز ندارند مگر با توافق كلیه شرك شركت تضامنی.
در صورتی كه مدیر یا مدیران در اساسنامه انتخاب شده باشند. ممكن است طبق اساسنامه نسبت به تغییر مدیر یا مدیران مذكور عمل شود.
اگر مدیر یا مدیران در شركتنامه یا اساسنامه انتخاب نشده ولی انتخاب آنان بعدا صورت گرفته باشد در این صورت شركا می توانند مدیر یا مدیران فوق را معزول نمایند. بدیهی است مدیر یا مدیران حق استعفا خواهند داشت.
دوم - قلمرو محدودیت اختیارات مدیر
مدیر شركت تضامنی برای اینكه بتواند شركت را در مقابل اشخاص ثالث متعهد سازد باید به نام شركت و در حدود اختیارات خود اقدام و اتخاذ تصمیم نماید. درغیر این صورت شخصا مسئول تعهدات مزبور خواهد بود.
دردو مورد به محدودیت اختیارات مدیر یا شریك شركت تضامنی به طور صریح اشاره شده است:
١- تا جبران ضررهای وارده به شركت تقسیم سود ممنوع می باشد (ماده ١٣٢ ق.ت).
٢- محدودیت انجام عملیات تجارتی (ماده ١٣٤ ق.ت).
سوم - مسئولیت مدنی مدیر شركت
مسئولیت مدنی مدیران در مقابل شركت از مقررات عقد وكاكت پیروی می نماید و مسئولیت مدنی مدیر در مقابل شركا تابع اصول كلی حقوق مدنی كه در باب تسبیب و قانون مسئولیت مدنی پیش بینی شده است می باشد بالاخص در مواردی كه قلمرو اختیارات مدیران در اساسنامه تعیین شده است.
تقسيم سود
منافع درشركت تضامنی به نسبت سهم الشركه بین شركا تقسیم می شود مگر آنكه شركتنامه ترتیب دیگری مقرر داشته باشد لیكن تادیه هر نوع منفعت به شركا تا زمانی كه كمبود سهم الشركه شركا به علت زیان های وارده جبران نشده باشد ممنوع خواهد بود(مستفاد از مواد ١١٩ و ١٣٢ ق.ت).
كليات
یكی دیگر از شركتهایی كه بعداز شركت سهامی خاص و شركت با مسئولیت محدود در امور تجارتی مورد استقبال واقع می شود شركت تضامنی است شركت تضامنی از جمله شركتهای شخصی محسوب گردیده و شخصیت شركا نقش بسیار مهمی در این نوع شركت ایفا می نماید مواد ١١٦ و ١١٧ ق ت شركت تضامنی را شركتی می داند كه در تحت اسم مخصوص برای امور تجارتی بین حداقل دونفر شریك با مسئولیت تضامنی تشكیل می شود و اگر دارایی شركت برای پرداخت قروض شركت كافی نباشد هریك از شركا به تنهایی مسئول پرداخت تمام قروض شركت می باشند و اگر شركا قراری بر خلاف مورد فوق بین خودمقرر نموده باشند این قرار در مقابل اشخاص ثالث كان لم یكن خواهد بود بلافاصله بعداز نام شركت باید نام یك نفر از شركا در صورتی كه نام شركت مشتمل بر نام كلیه شركا نباشد و عباراتی از قبیل و شركا یا برادران قید شود مانند شركت ضامنی حسن زاده و برادران شركت تضامنی وقتی تشكیل شده محسوب می شود كه تمام سرمایه نقدی پرداخت و سهم الشركه غیر نقدی نیز با توافق كلیه شركا ارزیابی و تسلیم شده باشد (ماده ١١٨ ق ت) در شركت تضامنی نقسیم منفعت به نسبت سهم الشركه شركا است ولی شركا می توانند ترتیب دیگری برای تقسیم منفعت بین خود مقرر نمایند اداره شركت تضامنی با مدیری است كه از بین شركا یا خارج از شركا انتخاب می شود مسئولیت مدیر در اداره شركت در قبال شركا مسئولیت وكیل است در مقابل موكل (ماده ١٢٠ و ١٢١ ق ت)
نقل و انتقال سهم الشركه در شركت تضامنی با رضایت كلیه شركا بعمل می آید و فلسفه این امر به دلیل وجود شخصیت شركا می باشد. ( ماده ١٢٣ ق. ت)
مطالبه پرداخت دیون شركت از شركا به انتخاب طلبكار می باشد طلبكار می تواند از یك یا چند نفر از شركا درخواست پرداخت دیون شركت را بنماید و شریكی كه از او درخواست پرداخت دیون شده نمی تواند به استناد اینكه میزان قروض شركت بیش از سهم وی در شركت می باشد از پرداخت خودداری نماید و در صورت پرداخت دیون شركت توسط احدی از شركا این شخص حق دارد به نسبت سهم الشركه به سایر شركا مراجعه نماید و اگر در اساسنامه ترتیب دیگری برای پرداخت دیون مقرر شده باشد در روابط فیمابین شركا آن امر مجری خواهد بود. ( ماده ١٢٤ ق ت)
هیچكدام از شركای تضامنی نمی تواند بدون اجازه سایر شركا به حساب خود به تجارتی از نوع تجارت شركت تضامنی كه وی در آن شریك است اقدام ورزد. ( ماده ١٣٤ ق ت) تازمانی كه شركت تضامنی منحل نشده باشد باید درخواست پرداخت قروض از خود شركت بعمل آید ودر صورت انحلال طلبكاران شركت می توانند به شركا برای وصول مطالبات خود اقدام نمایند. ( ماده ١٢٤ ق ت)
موارد انحلال شركت تضامني
١- شركت برای انجام هدفی تاسیس شده و آن امر انجام گردد و یا انجام آن غیر مقدور باشد .
٢- شركت برای مدتی معین تشكیل و آن مدت منقضی شده و قبل از انقضای اخرین روز صورتجلسه تمدید مدت تحویل اداره ثبت شركتها نشده باشد.
٣- در صورتی كه ورشكست شده باشد (ورشكستگی توقف از پرداخت دیون می باشد)
٤- در صورت تصمیم مجمع عمومی فوق العاده شركت تضامنی
٥- در صورت تراضی تمام شركا
٦- در صورتی كه احدی از شركا بنا به دلایلی از محكمه درخواست انحلال كرده و محكمه آن دلایل را موجه دانسته و حكم به انحلال شركت بدهد.
٧- در صورتی كه احدی از شركا ورشكست شود وسهم ورشكسته در شركت از منافع كافی برای پرداخت دیون وی نباشد می توانند تقاضای انحلال شركت را نمایند مشروط بر اینكه شش ماه قبل قصد خود را بوسیله اظهارنامه به اطلاع شركت رسانده باشند در این صورت سایر شركا می توانند قبل از صدور رای قطعی دایر بر انحلال شركت با پرداخت طلب طلبكاران (تاحد دارایی مدیون) یا با جلب رضایت آنان بطرق دیگر از انحلال شركت جلوگیری بعمل آورند.
٨- در صورتی كه احدی از شركا شركت را فسخ نماید و وفق اساسنامه اجازه این كار را داشته باشند.
٩- در صورت فوت یا محجوریت یكی از شركا و قید این امر در اساسنامه
- در صورت انحلال شركت احدی از شركا یا خارج از شركا به عنوان مدیر تصفیه انتخاب خواهد شد.
- هر گاه شركت تضامنی منحل شود تازمانی كه دیون شركت از دارایی آن پرداخت نشده باشد هیچكدام از طلبكاران شخصی شركا حقی در آن دارایی نخواهند داشت اگر دارایی شركت برای پرداخت قروض كافی نباشد طلبكاران شركت حق دارند بقیه طلب خود را از تمام یا فرد فرد شركای ضامن مطالبه نمایند ولی طلبكاران شركت بر طلبكاران شخصی شركا حق تقدمی ندارند ( ماده ١٢٦ ق ت) و در صورتی می توان شركا را برای وصول طلب تحت تعقیب قرارداد كه شركت منحل شده باشد.
- هر كس كه به عنوان شریك ضامن وارد شركت تضامنی شود متضامنا با سایر شركا مسئول پرداخت قروضی خواهد بود كه قبل از ورود وی حاصل شده و اعم از اینكه تغییری در اسم شركت داده یا نداده شده باشد چنانچه شركا قراری فیمابین برخلاف فوق نموده باشند این قرار در مقابل اشخاص ثالث كان لم یكن خواهد بود ( ماده ١٢٥ ق ت) در صورت فوت یا محجوریت یكی از شركا بقای شركت منوط به رضایت سایر شركا و قائم مقام متوفی خواهد بود . ( مواد ١٣٩ و ١٤٠ ق ت)
مدارك مورد نیاز برای تقاضای ثبت شركت تضامنی
١- تقاضانامه ٢ برگ
٢- شركت نامه ٢ برگ
٣- اساسنامه ٢ جلد
٤- فتوكپی شناسنامه شركا
روش ومراحل ثبت همانند شركت با مسئولیت محدود خواهد بود خواهشمند است به مبحث مربوطه مراجعه شود.